Snel antwoord: een landelijke subsidie voor het kopen of plaatsen van een mantelzorgwoning bestaat niet. Wel kunnen drie regelingen via uw gemeente een deel van de kosten rond de woning opvangen: de Wmo, de Blijverslening en de mantelzorgwaardering. Welke dat is en wat die in uw situatie oplevert, leest u hieronder.

U heeft uitgerekend wat een mantelzorgwoning kost, en het bedrag is fors. Dan ligt de vraag voor de hand: is daar geen potje voor? Er wordt toch overal gezegd dat mantelzorg belangrijk is en dat ouderen langer thuis moeten wonen.

Die vraag krijgen wij bij GoudStaete in bijna elk adviesgesprek. En we zien het moment waarop het antwoord binnenkomt: veel gezinnen gaan ervan uit dat er regelingen voor zijn, en dat valt tegen. Liever zeggen we dat eerlijk aan het begin dan dat u er halverwege achter komt.

Na dit artikel weet u wat er wel en niet bestaat, welke drie regelingen een deel van de kosten kunnen dragen, waar u ze aanvraagt, en welke fiscale posten iets opleveren. Zo rekent u met bedragen die kloppen.

Landelijke subsidie: waarom bestaat die niet?

Het Rijk ziet een mantelzorgwoning als een woning, en voor het kopen van een woning bestaat geen subsidie. Er is geen regeling bij het Rijk, RVO of de Belastingdienst die de aankoop of plaatsing vergoedt. Ook de oude landelijke mantelzorgvergoeding bestaat al sinds 2015 niet meer: die taak ligt sindsdien bij de gemeenten.

Sites die wel over subsidie schrijven, bedoelen meestal een van de regelingen hieronder, of lokale potjes die maar in enkele gemeenten bestaan. Dat is geen kwade trouw, maar het wekt verwachtingen die in de praktijk niet uitkomen.

Wat een mantelzorgwoning kost en wat de prijs omhoog of omlaag drijft, leest u in ons artikel over de prijs van een mantelzorgwoning.

Drie regelingen: wat bestaat er wel?

Drie regelingen kunnen een deel van de kosten opvangen, en alle drie lopen via de gemeente. Geen ervan betaalt de woning zelf, maar samen kunnen ze het verschil maken voor de aanpassingen, de financiering en het volhouden van de zorg.

De Wmo: wat vergoedt de gemeente wel?

De Wmo vergoedt niet de woning, maar wel voorzieningen die iemand nodig heeft om zelfstandig te wonen. Denk aan een douchestoel, een tillift, beugels, een aangepaste badkamer of een scootmobiel. Wat u krijgt, bepaalt de gemeente na een gesprek bij u thuis, vaak het keukentafelgesprek genoemd.

Voor Wmo-voorzieningen betaalt u een eigen bijdrage. Die is in 2026 maximaal 21,80 euro per maand, een vast bedrag dat niet afhangt van uw inkomen. Het CAK int die bijdrage namens de gemeente.

Zo haalt u het meeste uit de Wmo

1. Meld u vroeg. Een Wmo-aanvraag kost doorgaans weken. Wacht niet tot de woning er staat.
2. Vraag vooraf wat de gemeente vergoedt. Sommige gemeenten vergoeden geen aanpassingen die bij nieuwbouw al hadden gekund. Een mantelzorgwoning wordt nieuw gebouwd, dus dat risico speelt hier.
3. Bereid het gesprek voor. Schrijf op wat uw ouder niet meer zelf kan, en wie nu helpt. De gemeente kijkt ook naar wat u als familie kunt dragen.

Valkuil: laat u de badkamer direct goed bouwen, met ruimte om te draaien en een verwijderbare douchewand, dan hoeft u later minder via de Wmo aan te vragen. Waar u daarbij op let, leest u in onze checklist voor het beoordelen van een mantelzorgwoning.

De Blijverslening: kunt u daarmee de woning betalen?

De Blijverslening is geen subsidie maar een lening, en uw gemeente bepaalt of die voor een mantelzorgwoning gebruikt mag worden. De lening wordt verstrekt door SVn, het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting, en is bedoeld voor aanpassingen waardoor iemand langer zelfstandig kan wonen.

Hoe het werkt:

• Eerst de gemeente. U kunt alleen bij SVn aanvragen met een toewijzingsbrief van uw gemeente of provincie. Doet uw gemeente niet mee, dan is de lening er voor u niet.
• Twee vormen. Een hypothecaire lening voor woningeigenaren, en een persoonlijke lening die de gemeente ook voor huurders kan openstellen.
• Bedragen. Minimaal 2.500 euro. Het maximum stelt de gemeente vast; bij de hypothecaire vorm kan dat tot 50.000 euro gaan, bij de persoonlijke vorm ligt het doorgaans lager.
• Leeftijd en voorwaarden. Veel gemeenten hanteren een minimumleeftijd, vaak 55 jaar, en SVn doet altijd een krediettoets.

Een praktisch voorbeeld: stel dat uw gemeente meedoet aan de Blijverslening, maar alleen voor aanpassingen aan een bestaande woning, zoals een traplift of een verbouwde badkamer. Dan valt een nieuwe mantelzorgwoning er waarschijnlijk buiten, en financiert u die via bijvoorbeeld de eigen hypotheek. Een buurgemeente kan dezelfde vraag anders beantwoorden. Vraag het dus altijd na bij uw eigen gemeente, voordat u ermee rekent.

Hoe u de woning verder kunt financieren, en wat de bank daarbij wil zien, leest u in ons artikel over hypotheek en mantelzorgwoning. De mogelijke constructies naast elkaar staan in ons overzicht van financiële constructies voor een mantelzorgwoning.

De mantelzorgwaardering: wat krijgt u als mantelzorger?

Elke gemeente moet mantelzorgers jaarlijks waarderen, maar het is een erkenning en geen bijdrage aan de woning. Dat staat in artikel 2.1.6 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. Hoe die waardering eruitziet, bepaalt de gemeente zelf.

In de praktijk is het een geldbedrag, een waardebon of een combinatie, en de hoogte verschilt sterk per gemeente. U vraagt het aan bij de gemeente waar de zorgvrager woont, ook als u als mantelzorger ergens anders woont. De zorgvrager hoeft daarvoor geen Wmo-indicatie te hebben.

Let op: verhuist uw ouder naar een mantelzorgwoning in uw tuin in een andere gemeente, dan verandert ook de gemeente die de waardering geeft. Meld u na de verhuizing opnieuw aan.

Belasting: levert een mantelzorgwoning fiscaal iets op?

De woning zelf is niet aftrekbaar, maar een paar posten eromheen wel. De Hoge Raad heeft in 2015 in een zaak over een mantelzorgwoning bepaald dat de kosten van een woning geen uitgaven wegens ziekte zijn. Ook woningaanpassingen zijn sinds 2014 niet meer aftrekbaar als zorgkosten.

Wat wel iets kan opleveren:

• De periodieke vergoeding bij een opstalrecht, die de eigenaar van de woning aan de grondeigenaar betaalt, kan aftrekbaar zijn als kosten eigen woning. Een afkoopsom in één keer niet.
• Hypotheekrente, maar alleen voor het deel dat bij de eigen woning hoort. Een zelfstandige woning waar de ouder woont, valt daar in de regel buiten.
• De gewone zorgkosten van de zorgvrager, zoals medicijnen en hulpmiddelen die niet vergoed worden, boven een drempel die afhangt van het inkomen.

Hoe het opstalrecht werkt, leest u in ons artikel over het opstalrecht bij een mantelzorgwoning. De belastingen die wel spelen, zoals schenk- en erfbelasting, staan in ons artikel over de belastingregels bij een mantelzorgwoning. Leg uw eigen situatie altijd voor aan een fiscalist of notaris.

Toeslagen en AOW: kost de verhuizing uw ouder geld?

Voor ouder en kind blijven de AOW en de zorgtoeslag gelijk; bij de huurtoeslag kan het anders liggen. Dit is geen subsidie, maar het bepaalt wel wat de verhuizing uw ouder per maand kost.

De AOW kent een uitzondering voor bloedverwanten in de eerste graad, dus uw ouder houdt het alleenstaandentarief. Sinds januari 2025 zijn ouder en kind ook geen toeslagpartner meer voor de zorgtoeslag. Bij de huurtoeslag telt het inkomen van medebewoners op hetzelfde adres wel mee. Hoe dat uitpakt, leest u in ons artikel over huurtoeslag bij een mantelzorgwoning.

Rekenen zonder subsidie: hoe maakt u het betaalbaar?

De grootste besparing zit niet in een regeling, maar in de keuzes die u zelf maakt. Gezinnen die zonder subsidie rekenen, kijken vooral naar drie dingen.

1. Wie betaalt. Veel ouders willen de woning zelf betalen, uit spaargeld of de verkoop van hun huis. Dat is voor hen vaak ook een kwestie van waardigheid. Leg het eigendom dan vast met een opstalrecht.
2. Wat erna gebeurt. Een verplaatsbare woning houdt waarde. Die restwaarde is geen garantie, want de markt voor gebruikte woningen is nog klein, maar hij telt mee als u de kosten over de hele periode bekijkt.
3. Wat u vermijdt. De kosten van een verpleeghuis of van zorg inkopen in het oude huis. Die vergelijking maakt u beter hardop dan in stilte.

Wilt u eerst weten of een woning op uw erf mag, voordat u gaat rekenen? Vraag dan onze vergunningscheck aan.

Veelgestelde vragen over subsidie voor een mantelzorgwoning

Is er subsidie voor een mantelzorgwoning? Nee, niet landelijk. Er bestaat geen rijksregeling die de aankoop of plaatsing van een mantelzorgwoning vergoedt. Wel kunnen de Wmo, de Blijverslening en de mantelzorgwaardering van uw gemeente een deel van de kosten rond de woning opvangen.

Vergoedt de Wmo een mantelzorgwoning? Nee, de woning zelf niet. De Wmo kan wel voorzieningen vergoeden die iemand nodig heeft om zelfstandig te wonen, zoals een aangepaste badkamer of hulpmiddelen. Daarvoor betaalt u in 2026 een eigen bijdrage van maximaal 21,80 euro per maand. Wat u krijgt, bepaalt de gemeente na een keukentafelgesprek.

Kan ik de Blijverslening gebruiken voor een mantelzorgwoning? Dat hangt af van uw gemeente. De Blijverslening is een lening van SVn voor aanpassingen waardoor iemand langer zelfstandig kan wonen. De gemeente of provincie bepaalt of zij meedoet, welke maatregelen eronder vallen en hoeveel u maximaal leent. Vraag bij uw gemeente na of een mantelzorgwoning daaronder valt.

Wat is de mantelzorgwaardering? Een jaarlijkse blijk van waardering die elke gemeente volgens de Wmo 2015 moet regelen voor mantelzorgers. Hoe die eruitziet en hoe hoog hij is, bepaalt de gemeente zelf: soms een geldbedrag, soms een waardebon. Het is een erkenning, geen bijdrage die de kosten van een woning dekt.

Zijn de kosten van een mantelzorgwoning aftrekbaar van de belasting? Nee, de woning zelf niet. De Hoge Raad heeft in 2015 bepaald dat de kosten van een woning geen uitgaven wegens ziekte zijn, ook niet bij een mantelzorgwoning. Een paar posten rond de woning kunnen wel iets opleveren, zoals de periodieke vergoeding bij een opstalrecht.

Waarom beweren sommige sites dat er wel subsidie is? Vaak worden regelingen voor woningaanpassingen, leningen of lokale potjes samen subsidie genoemd. Dat is begrijpelijk, maar het wekt verwachtingen die niet uitkomen. Controleer altijd bij uw eigen gemeente wat er werkelijk bestaat.

Tot slot: waar begint u?

U zocht een subsidie die de woning betaalbaarder maakt. Die bestaat landelijk niet, en dat is een teleurstellend antwoord. Wel weet u nu welke drie regelingen via uw gemeente iets kunnen opleveren, dat de woning zelf fiscaal niet aftrekbaar is, en dat de AOW van uw ouder gelijk blijft. Uw eerste stap is een telefoontje naar het Wmo-loket van de gemeente, met de vraag of zij meedoen aan de Blijverslening en wat zij vergoeden.

Wij zijn GoudStaete. Wij bouwen verplaatsbare mantelzorgwoningen in hout, en we rekenen in het adviesgesprek graag met u mee, met bedragen die kloppen en zonder potjes die er niet zijn.

Wilt u weten of een mantelzorgwoning haalbaar is voor uw situatie? Vraag een gratis adviesgesprek aan. In een kort gesprek krijgt u helderheid over de mogelijkheden die bij uw situatie passen.

Bronnen

• Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, artikel 2.1.6 (mantelzorgwaardering)
• CAK, eigen bijdrage Wmo 2026 (maximaal 21,80 euro per maand)
• SVn, Blijverslening: voorwaarden, bedragen en toewijzing via gemeente of provincie
• Hoge Raad 14 augustus 2015, ECLI:NL:HR:2015:2166 (woning geen uitgave wegens ziekte)
• Wet inkomstenbelasting 2001, artikel 6.17 (woningaanpassingen geen zorgkosten sinds 2014)
• Algemene Ouderdomswet, artikel 1, derde lid; Dienst Toeslagen over toeslagpartners en medebewoners

Laatst gecontroleerd op 29 september 2026.