Snel antwoord: beoordeel een mantelzorgwoning niet op de foto’s, maar op acht meetbare punten: deurbreedte, draaicirkel, drempels, draagkracht voor een tillift, voorbereide leidingen, een aanpasbare badkamer, een droge plek voor de scootmobiel en een wasmachineaansluiting binnen. De maten per punt en de vragen aan de aanbieder staan hieronder.

U vergelijkt aanbieders. De folders lijken op elkaar: licht, houten gevels, een mooie tuin eromheen. Iedereen noemt de woning levensloopbestendig. Maar wat betekent dat eigenlijk, en hoe ziet u het verschil tussen een woning die er goed uitziet en een woning die over vijf jaar nog werkt?

Wij bouwen bij GoudStaete mantelzorgwoningen en praten veel met gezinnen, ook met gezinnen die al een woning hebben. Wat zij achteraf anders zouden doen, is zelden de vergunning of de prijs. Het is een wasmachine die in het hoofdhuis staat, een pad dat ’s winters glad is, of een badkamer die bij zwaardere zorg te krap blijkt.

Met deze checklist beoordeelt u elke woning op dezelfde punten, ook die van ons. U weet welke maten u moet vragen, waar u zelf de meetlat langs legt en welke vragen een aanbieder moet kunnen beantwoorden voordat u tekent.

WoonKeur: waarom is een woning die aan de regels voldoet niet altijd geschikt?

Een mantelzorgwoning hoeft niet aan WoonKeur te voldoen, en dat is precies het probleem. WoonKeur is een vrijwillig keurmerk met eisen voor toegankelijkheid en gebruiksgemak, zoals deurbreedtes, draaicirkels en drempelhoogtes. Het is geen wettelijke eis.

Dat betekent dat een woning volledig aan de bouwregels kan voldoen en toch niet werkt als uw vader of moeder een rolstoel nodig krijgt. Een aanbieder die zegt “wij voldoen aan alle regels”, vertelt u daarmee dus nog niet of de woning geschikt is voor zorg.

De maten van WoonKeur zijn wel een goede meetlat, en die gebruiken we in deze checklist. Waar wij strenger adviseren, zeggen we dat erbij.

De checklist: op welke acht punten beoordeelt u een mantelzorgwoning?

Acht punten bepalen of een woning ook werkt als de zorg zwaarder wordt. Neem deze tabel mee naar elke showroom en elk gesprek met een aanbieder.

Hieronder per punt waarom het ertoe doet en hoe u het controleert.

Deuren en drempels: hoe controleert u de doorgang?

Meet het gat, niet de deur. Een deur van 93 centimeter breed laat door kozijn, scharnieren en de dikte van het deurblad vaak maar 80 tot 85 centimeter vrije doorgang over. Dat is precies het verschil tussen een rolstoel die erdoor kan en een rolstoel die blijft hangen.

WoonKeur rekent met minimaal 85 centimeter vrije doorgang. Wij adviseren 90 centimeter, omdat een bredere rolstoel of een begeleider met handen aan de wielen anders tegen de kozijnen stoot. Vraag de aanbieder naar de dagmaat: de vrije breedte als de deur helemaal open staat.

Bij drempels geldt: hoe minder, hoe beter. Toch willen veel mensen zolang het kan juist hun voeten blijven optillen. Een goede oplossing zijn drempels die u er later uit kunt halen. Dan kiest u nu niet voor een woning die aanvoelt als een zorginstelling.

Draaicirkel en tillift: is er ruimte voor zwaardere zorg?

Een rolstoel heeft een vrije cirkel van 150 centimeter nodig om te keren. Controleer die op vier plekken: in de badkamer, naast het bed, in de keuken en in de hal bij de voordeur. De badkamer is het vaakst te krap.

Naast het bed

Komt er ooit een tillift, dan moet die naast het bed kunnen staan, en moet een verzorgende eromheen kunnen lopen. Reken op 150 centimeter vrije ruimte aan minstens één kant van het bed. Bij een plafondlift moet de constructie het gewicht kunnen dragen. Vraag of dat is berekend, want achteraf verstevigen is duur.

In de badkamer

Een vaste douchewand of een glazen cabine neemt precies de ruimte in die later nodig is om te draaien. Een wand die er later uit kan, lost dat op. Let ook op de kranen: staan die in de straal van de douche, dan wordt de verzorgende nat bij elke douchebeurt. Kranen buiten de straal zijn een klein detail met veel effect.

Meer over welke ruimtes u nodig heeft en hoe groot, leest u in ons artikel over de indeling van een mantelzorgwoning. Zorgarchitect Judith Westgeest gaat er ook op in, in onze podcast over ontwerpen vanuit de mens.

Voorbereiden op later: waarom wilt u de zorg erin bouwen zonder hem te laten zien?

De beste mantelzorgwoning ziet er nu niet uit als een zorgwoning, maar kan er wel een worden. Niemand wil wonen in iets dat aanvoelt als een verpleeghuis. Tegelijk wilt u niet over drie jaar gaan breken.

De oplossing is voorbereiden zonder het zichtbaar te maken:

• Lege buizen in de wanden, zodat later alarmknoppen, sensoren of extra stopcontacten erin kunnen zonder te boren en te hakken.
• Versteviging achter de tegels bij toilet en douche, zodat er later beugels aan kunnen.
• Een verwijderbare douchewand en uitneembare drempels, zodat de woning meegroeit met de zorg.
• Een plafond dat een tillift kan dragen, ook als die er nu nog niet hangt.

Dit helpt ook in het gesprek met uw ouder. Een woning die er als een gewoon huis uitziet, is makkelijker te accepteren dan een woning vol beugels. Hoe u dat gesprek voert, leest u in ons artikel over ouders die niet in de tuin willen wonen.

Oppervlakte: hoeveel woonruimte krijgt u echt?

De oppervlakte in een brochure is vaak de voetafdruk, niet de ruimte die u binnen gebruikt. Voor de regels telt de oppervlakte die de woning op de grond inneemt, inclusief de buitenwanden. Houten wanden met goede isolatie zijn dik, dus binnen blijft er minder over.

Een praktisch voorbeeld: een woning met een voetafdruk van 80 vierkante meter houdt binnen doorgaans rond de 68 vierkante meter leefoppervlak over. Vergelijk daarom altijd dezelfde maat bij verschillende aanbieders, en vraag welke het is.

Hoe groot de woning op uw erf mag zijn, hangt af van de grootte van uw perceel, of u binnen of buiten de bebouwde kom woont, en vooral van de regels van uw gemeente, die kan afwijken van de landelijke regeling. Dat rekent u uit met ons artikel over hoe groot een mantelzorgwoning mag zijn.

De buitenkant: wat vergeten kopers rond de woning?

Een woning kan binnen kloppen en buiten niet werken. Drie punten komen in gesprekken met gezinnen steeds terug als spijt achteraf.

1. Een droge plek voor de scootmobiel. Een overkapping bij de voordeur met een stopcontact. Anders staat hij in de regen of in de gang.
2. Een wasmachineaansluiting in de woning. Het lijkt handig om de was in het hoofdhuis te doen, maar in de praktijk betekent het elke keer over het erf lopen, ook in de winter en in het donker.
3. Een verlicht, vlak pad naar de voordeur. Geen grind, geen losse tegels. De thuiszorg moet er om zeven uur ’s ochtends ook veilig kunnen lopen.

Een zachtere keuze die toch meeweegt: het dak. Sommige gezinnen kiezen bewust voor een plat dak omdat een puntdak hen te veel aan een vakantiepark doet denken. Dat klinkt als een detail, maar het bepaalt of uw ouder zich thuis voelt of zich een beetje schaamt als er visite komt.

De aanbieder: welke vragen stelt u voordat u tekent?

De woning is maar de helft; de andere helft is wie hem levert en plaatst. Een lage prijs is in deze markt soms juist een risicosignaal. Er zijn aanbieders failliet gegaan terwijl gezinnen midden in een traject zaten, en voor een gezin in een acute situatie weegt leveringszekerheid zwaarder dan een paar duizend euro verschil.

Stel deze vragen aan elke aanbieder, ook aan ons:

• Hoeveel woningen heeft u de afgelopen twee jaar geplaatst, en mag ik met een van die gezinnen praten?
• Wat gebeurt er met mijn aanbetaling als u niet kunt leveren?
• Welke kraan is nodig voor de plaatsing, en wie beoordeelt of de grond dat gewicht kan dragen?
• Wie regelt de verzwaring van de elektriciteitsaansluiting, en wanneer wordt die aangevraagd? Dit is vaak de langste wachttijd in het hele traject.
• Wat zit er wel en niet in de prijs: fundering, riolering, aansluitingen, transport?
• Kan de woning verplaatst worden, hoe vaak, en wat kost dat?

Een aanbieder die op deze vragen vaag blijft of zegt “dat regelen wij wel”, verdient een tweede gesprek. Wat een mantelzorgwoning kost en wat er wel en niet in de prijs zit, leest u in ons artikel over de prijs van een mantelzorgwoning. Wilt u eerst weten of een woning op uw erf mag, dan kunt u onze vergunningscheck aanvragen.

GoudStaete langs dezelfde meetlat: waar staan wij?

Wij bouwen onze woningen volgens deze checklist, en we zeggen er eerlijk bij waar de grenzen liggen. Onze modellen hebben brede deuren, een badkamer met ruimte om te draaien en voorbereide leidingen. De woningen zijn van hout en verplaatsbaar.

Waar een standaardmodel niet past: bij een zeer smal perceel, of als er vanaf het begin intensieve zorg met twee verzorgenden tegelijk nodig is. Dan is maatwerk nodig, of soms een andere oplossing. Een uitgebreide beoordeling van onze woning, met de nadelen erbij, leest u in een eerlijke beoordeling van de GoudStaete mantelzorgwoning. Hoe wij andere aanbieders zien, staat in ons overzicht van leveranciers van mantelzorgwoningen.

Veelgestelde vragen over het beoordelen van een mantelzorgwoning

Moet een mantelzorgwoning aan WoonKeur voldoen? Nee. WoonKeur is een vrijwillig keurmerk voor gebruikskwaliteit en toegankelijkheid, geen wettelijke eis. Een mantelzorgwoning kan dus volledig aan de bouwregels voldoen en toch te krappe deuren of een te kleine badkamer hebben. Vraag daarom elke aanbieder naar de concrete maten.

Hoe breed moet een deur zijn voor een rolstoel? WoonKeur rekent met een vrije doorgang van minimaal 85 centimeter. Wij adviseren 90 centimeter, gemeten in het gat en niet aan de deur zelf. Dat geeft ruimte voor een bredere rolstoel en voor handen aan de wielen.

Hoeveel ruimte heeft een rolstoel nodig om te draaien? Een draaicirkel van 150 centimeter doorsnede. Controleer die in de badkamer, de slaapkamer naast het bed, de keuken en de hal. Zeker in de badkamer wordt dit vaak te krap bemeten.

Is een woning van 80 vierkante meter ook 80 vierkante meter woonruimte? Nee. De oppervlakte die voor de regels telt, is de voetafdruk van de woning op de grond, inclusief de wanden. De ruimte die u binnen kunt gebruiken is kleiner. Bij een voetafdruk van 80 vierkante meter blijft er doorgaans rond de 68 vierkante meter leefoppervlak over.

Waarom is een lage prijs een risico bij een mantelzorgwoning? Omdat leveringszekerheid in deze markt zwaarder weegt dan een paar duizend euro verschil. Er zijn aanbieders failliet gegaan terwijl gezinnen midden in een traject zaten. Vraag daarom naar het aantal geleverde woningen, naar referenties en naar wat er gebeurt met uw aanbetaling als het misgaat.

Kan een mantelzorgwoning later nog aangepast worden als de zorg zwaarder wordt? Ja, als dat bij de bouw is voorbereid. Denk aan een verwijderbare douchewand, uitneembare drempels, lege leidingen in de wanden en een plafond dat een tillift kan dragen. Zonder die voorbereiding wordt een aanpassing later duur en soms onmogelijk.

Tot slot: hoe kiest u een woning die blijft werken?

U begon met folders die op elkaar lijken. Nu heeft u acht meetbare punten, van de vrije doorgang van 85 tot 90 centimeter tot de wasmachineaansluiting binnen, en een lijst vragen die elke aanbieder moet kunnen beantwoorden. U weet dat voldoen aan de regels iets anders is dan geschikt zijn voor zorg, en dat de laagste prijs niet altijd de veiligste keuze is.

Wij zijn GoudStaete. Wij bouwen verplaatsbare mantelzorgwoningen in hout, en we laten u graag zien hoe onze woningen op deze punten scoren, inclusief de plekken waar ze niet passen.

Wilt u weten of een mantelzorgwoning haalbaar is voor uw situatie? Vraag een gratis adviesgesprek aan. In een kort gesprek krijgt u helderheid over de mogelijkheden die bij uw situatie passen.

Bronnen

• Handboek WoonKeur 2015, module Nieuwbouw Basispakket en module Bestaande woningen certificaat D rolstoelgeschikt: vrije doorgang deur minimaal 850 mm, draaicirkel handbewogen rolstoel 1500 mm, drempels maximaal 20 mm
• Bruidsschat omgevingsplan, artikelen 22.36 en 22.37, via iplo.nl (oppervlakte bijbehorende bouwwerken)
• Praktijkervaring van GoudStaete bij plaatsingen en gesprekken met gezinnen, geanonimiseerd

Laatst gecontroleerd op 29 september 2026.